Olmazsa Olmaz
- “Hava, su, toprak” adlı parmak oyunu hareketleriyle bir kez söylenir. Ardından çocuklarla birlikte tekrar edilir. İsteyen çocuklara grup önünde özgün tekerleme, şiir söylemelerine fırsat verilir. Hava, su, toprak (Parmak Oyunu) Odamın kocamannn… Bir penceresi var… (İki el yan yana açılıp kapatılır.) Her sabah erkenden kalkar …(Gerinme hareketi) Penceremi açıp …(Açma hareketi yapılır.) Dışarıya bakarım… (Baş sağa sola hareket ettirilir.) Penceremin önünde temiz hava alırım… (Kollar yana açılıp nefes alınarak ciğerler şişirilir.) Unutmayın hava, su, toprak… (Kollar yana açılır, başparmakla su içme hareketi yapılır, elle yer gösterilir.) Olmazsa, olmaz hayat…(Kollar yana açılır.) Bir de biz çocuklara oyuncak… (Kollar göğüs üstünde kapatılır.) (V. Kavacık)
- İnsan, hayvan ve bitki büyüme aşamalarını ayrı ayrı gösteren resim kartları karışık olarak konur. Çocukların resim kartlarını büyüme aşamalarına göre sıralamalarına fırsat verilir. Bu sırada bütün canlıların doğup büyüyerek geliştikleriyle ilgili sohbet edilir.
- Çocuklar ayağa kalkar, verilen yönergelere göre hareketler (pandomim ile canlandırma) yapılır (Toprağın altında minicik bir tohumsunuz…Ne tohumu olduğunuzu sadece siz biliyorsunuz. Küçül… Küçül.... Yağmur yağdı… Güneş açtı… Tohumlar yavaş yavaş büyümeye başladı…Büyümegelişme meyve verme vb.). Bitkiler bir gün kendilerini yorgun hissetmişler nefes alamıyorlarmış, hava çok kirliymiş ve…. Canlandırılan durum yarım bırakılır. Hava olmazsa canlıların neler yaşayabilecekleri hakkında konuşularak deneye geçilir.
- Deney için masanın üzerine birbiriyle aynı iki mum sabitlenerek konulur.
- Mumlar yakılırken ateşle ilgili tehlikeli olan durumlara ilişkin sorular yöneltilir. Sonra büyük ve küçük iki ayrı cam kavanozla mumların üstleri aynı anda kapatılır. Kısa bir süre sonra küçük kavanozla kapatılan mumun söndüğü, büyük kavanozla kapatılan mumum biraz daha uzun yandığı ve söndüğü gözlemlenir.
- Deney sonunda hava olmadığında mumların bile yanmadığı, havanın tüm canlılar için önemi, çevremizin havayla sarılı olduğu, havayı göremediğimiz, havayı rüzgâr estiğinde veya nefes aldığımız zaman hissettiğimiz ile ilgili sohbet edilerek etkinlik ta mamlanır.
- Neler yaptık? Kim anlatmak ister?
- Mum neden söndü?
- Büyük kavanoz kapatılan mum neden daha uzun yandı?
- Nefesimizi tutarsak ne olur?
- Suda nefes alabilir miyiz? Neden?
- Canlıların yaşamı için havadan başka neye ihtiyaçları vardı? Bunların haricinde:
- “El Ele Okul Öncesi Eğitime” kitabında yer alan, önce-şimdi-sonra kavramı ile ilgili çalışma sayfası uygulanabilir.
Çocuklar parmak oyunu ve pandomim ile canlıların büyüme aşamalarını canlandırır, mum deneyi yaparak havanın canlılar için önemini keşfeder.
İnsan, hayvan ve bitki büyüme aşamalarını gösteren resim kartları, 2 adet mum, büyük ve küçük cam kavanoz, kibrit
Etkinlik Çeşidi
Türkçe, Drama ve Fen (Bütünleştirilmiş Büyük Grup Etkinliği)
Kavramlar
Zaman: Önce-şimdi-sonra
Sözcükler
Hava, su, toprak, aşama, oluşum, oksijen
Aile Katılımı
- Ailelere haber mektubu gönderilerek okulda yapılan etkinlik hakkında bilgi verilir.
- Ailelere çocuklarıyla birlikte bitki yetiştirme çalışmaları yapmaları önerilebilir.
Öneriler
- Deney sırasında tehlikeli olabilecek durumlara dikkat edilmelidir.
- Pandomim yönergeleri verilirken çocukların dikkatinin sürekli canlı tutulması için ses tonunda iniş çıkışlar yapılabilir. (Minicik bir tohumsunuz derken yavaş ve kısık bir sesle. "Rüzgâr esiyor" da tam tersi yüksek ve heyecanlı bir ses... "Yağmur yağıyor"... "Çiçek açtınız"... Mutlu bir ses tonu vb.)
Uyarlama
- Sınıfta dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DHEB) riski olan bir çocuk varsa; deney etkinliğinde öğretmenine yakın bir yerde oturtulabilir. Çocuğun uygun olan davranışlarına olumlu, uygun olmayan davranışlarına yönelik düzeltici geri bildirimler verilebilir.